FAQ - Vragen en antwoorden

Wat is het verschil tussen de verbinding magneet-magneet en magneet-ijzer?

Magneten en ijzer trekken elkaar aan, kunnen elkaar echter nauwelijks afstoten.
Bij volledig contact is de aantrekking tussen magneet en ijzer even sterk als de aantrekking tussen twee dezelfde magneten. Bij toenemende afstand wordt de aantrekking tussen magneet en ijzer echter duidelijk zwakker dan de aantrekking tussen twee magneten. Dit ligt aan de geringere remanentie van het ijzer.

Inhoudsopgave

Verschil bij afstoting

Een permanente magneet en een ijzeren plaat trekken elkaar aan. Er bestaat echter geen afstoting, zoals die tussen permanente magneten mogelijk is (zie ook Veelgestelde vragen ten aanzien van aantrekking en afstoting).

Verschil bij aantrekking

De aantrekkingskracht tussen een onbewerkte magneet en een ijzeren plaat is bij volledig contact even groot als de aantrekking tussen twee onbewerkte magneten. De aantrekking neemt echter met toenemende afstand sneller af als de aantrekking tussen twee onbewertke magneten (zie grafiek). Deze bewering kunt u ook met ons Houdkrachttool controleren.
Opmerking: Deze beweringen gelden voor onbewerkte magneten. Bij potmagneten is de aantrekkingskracht t.o.v. ijzer sterker als t.o.v. een andere onbewerkte magneet (zie Veelgestelde vragen over potmagneten).
x-as: afstand
y-as: houdkracht

pink: aantrekkingskracht magneeet-magneet
blauw: aantrekkingskracht magneeet-ijzer

voorbeeld: schijfmagneet
x-as: afstand
y-as: houdkracht
pink: aantrekkingskracht magneeet-magneet
blauw: aantrekkingskracht magneeet-ijzer
voorbeeld: schijfmagneet S-12-06-N

Verklaring voor dit fenomeen

links: ferromagnetisch materiaal
rechts: elementair magneetje
links: ferromagnetisch materiaal
rechts: elementair magneetje
Ferromagnetische materialen (ijzer, cobalt, nikkel) bevatten microscopisch kleine permanente magneten (elementaire magnetische deeltjes). Deze elementaire magnetische deeltjes kunnen elk onafhankelijk draaien en door van de buitenkant opgewekte magneetvelden meer of minder sterk worden uitgericht. Het materiaal wordt daardoor gemagnetiseerd.

Verklaring remanentie

Ook een supermagneet bevat elementaire magnetische deeltjes. Bij de vervaardiging van een permanente magneet worden deze door een zeer hoog door een electromagneet opgewekt veld uitgericht. Wordt nu dit uitwendige magneetveld weer uitgeschakeld dan blijft in de permanente magneet de uitrichting min of meer behouden (men spreekt hier van remanentie: remanere = overblijven). Een permanente magneet kan wederom de elementaire magneetjes in andere ferromagnetische materiaalstukken uitrichten, dus deze magnetiseren. Zo gebeurt dat ook bij het volledige contact tussen magneet en ijzer: De magneet draagt zijn magnetisering over aan het ijzer en het ijzer gedraagt zich daardoor zelf als een magneet.
links: permanente magneeet
rechts: ferromagnetisch materiaal

Verschillen bij de remanentie

De uitrichting van de elementaire magneetdeeltjes is echter niet in elke ferromagnetische stof blijvend. Al naar gelang de inwendige eigenschappen van de stof blijft na het wegvallen van het uitwendige magneetveld veel, weinig of praktisch geen magnetisering achter.
In een stuk hoogzuiver ijzer bijv. verdwijnt de rangschikking van de elementaire magnetische deeltjes na het wegnemen van het uitwendige veld praktisch geheel. In een normale ijzeren plaat blijft de uitrichting weliswaar een beetje beter behouden; ze is echter veel geringer dan in een supermagneet.

Uitwerking in de praktijk

De aantrekking tussen een permanente magneet en een staalplaat neemt dus bij vergroting van de afstand snel af, omdat daarbij de magnetisering in de stalen plaat snel kleiner wordt. Twee permanente magneten trekken elkaar ook bij toenemende afstand sterker aan aangezien de magnetisering in beide magneten praktisch gelijk blijft.